{"id":90,"date":"2018-10-29T20:37:13","date_gmt":"2018-10-29T19:37:13","guid":{"rendered":"http:\/\/osplukowiec.pl\/?page_id=90"},"modified":"2018-11-08T12:47:31","modified_gmt":"2018-11-08T11:47:31","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/historia\/","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0141uk\u00f3wiec<\/strong> to wie\u015b po\u0142o\u017cona w gminie Karczew, w powiecie otwockim. Miejscowo\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a pierwotnie do parafii pw. \u015bw. Jana Chrzciciela w nadwi\u015bla\u0144skim Radwankowie, przeniesionej w 1736 roku do Warszawic.<\/p>\n<p>Nazwa wsi (Lucowo, \u0141ukowie) nawi\u0105zuje do \u0142ug\u00f3w, czyli podmok\u0142ych teren\u00f3w zwi\u0105zanych z dolin\u0105 rzeki Wis\u0142y i rozlewiskami pobliskiej rzeczki Jagodnej, zwanej te\u017c Jagodziank\u0105 lub Kana\u0142em Bieli\u0144skiego. \u0141uk\u00f3wiec le\u017cy na nieco wy\u017cszym tarasie nadzalewowym Wis\u0142y, co sprawia, \u017ce podobnie jak Jan\u00f3w, Ca\u0142owanie czy Warsz\u00f3wka postrzegany jest przez etnograf\u00f3w jako teren przej\u015bciowy pomi\u0119dzy nadwi\u015bla\u0144skim Urzeczem (gwarowo zwanym \u0141urzycem) a Polesiem, czyli regionem ko\u0142bielskim. Znajduj\u0105ce si\u0119 tu podmok\u0142e, torfowe \u0142\u0105ki nazywano powszechnie \u0142ugami lub bielami (bielawami), co wedle ludowej tradycji mia\u0142o zwi\u0105zek z mg\u0142ami unosz\u0105cymi si\u0119 nad tymi mokrad\u0142ami. Ludzi tam \u017cyj\u0105cych okre\u015blano niekiedy \u017cartobliwie \u017babiorzami (Ca\u0142owanie), B\u0142ociorzami (Warsz\u00f3wka) czy te\u017c Piskorzami (\u0141uk\u00f3wiec). Nazwa tego ostatniego przezwiska wzi\u0119\u0142a si\u0119 najprawdopodobniej od gatunku ryby \u201ePiskorz\u201d, kt\u00f3ra licznie wyst\u0119powa\u0142a w p\u0142ytkich rozlewiskach pomi\u0119dzy Jagodziank\u0105 a \u0141uk\u00f3wcem i bardzo ch\u0119tnie by\u0142a od\u0142awiana (r\u0119cznie, bez u\u017cycia jakichkolwiek narz\u0119dzi) przez mieszka\u0144c\u00f3w wsi.<\/p>\n<p>Dogodne po\u0142o\u017cenie okolicy \u0141uk\u00f3wca w niedalekim s\u0105siedztwie Wis\u0142y sprawi\u0142o, \u017ce osadnictwo rozwija\u0142o si\u0119 tu we wszystkich okresach polskich pradziej\u00f3w od paleolitu a\u017c po \u015bredniowiecze. Jedno z wa\u017cniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce, zwi\u0105zane z paleolitycznymi \u0142owcami renifer\u00f3w i tzw. kultur\u0105 \u015bwidersk\u0105, znajdowa\u0142o si\u0119 na wydmie P\u0119katka w pobliskim Ca\u0142owaniu. Datowane jest ono na ok. 9 tysi\u0119cy lat. W samym \u0141uk\u00f3wcu znaleziono narz\u0119dzia krzemienne (rdzenie, drapacze, rylec) z tego okresu. Z wydmy zwanej \u201eKo\u0144ski Cmentarz\u201d znajduj\u0105cej si\u0119 nieopodal \u0141uk\u00f3wca znana jest ceramika pochodz\u0105ca z okresu neolitu, z tzw. kultury puchar\u00f3w lejkowatych. Zebra\u0142 j\u0105 w 1950 roku p\u00f3\u017aniejszy prof. Tomasz Strzembosz, \u00f3wczesny mieszkaniec podwarszawskiego J\u00f3zefowa. \u015alady osadnictwa wyst\u0105pi\u0142y tu tak\u017ce w epoce br\u0105zu i \u017celaza. W 1921 roku przeprowadzono ratownicze badania archeologiczne pod kierownictwem prof. Romana Jakimowicza, lokalizuj\u0105c cmentarzysko \u201ena wydmie mi\u0119dzy \u0141uk\u00f3wcem a Ca\u0142owaniem\u201d. W 1929 roku kierownik Szko\u0142y Powszechnej w Karczewie p. Faustyn Frysz przekaza\u0142 informacj\u0119, \u017ce we wsi \u0141uk\u00f3wiec na wydmie \u201eDworowisko\u201d natrafiono na cmentarz grob\u00f3w kloszowych. Pozyskano wtedy ca\u0142y klosz, popielnic\u0119, misk\u0119 i du\u017co fragment\u00f3w ceramiki. Kolejne \u015blady osadnicze z okolic \u0141uk\u00f3wca pochodz\u0105 z okresu wp\u0142yw\u00f3w rzymskich i tzw. w\u0119dr\u00f3wek lud\u00f3w. Z wydmy \u201emi\u0119dzy Ca\u0142owaniem a \u0141uk\u00f3wcem\u201d znana jest m.in. zapinka br\u0105zowa, datowana na III wiek n.e., znaleziona w 1921 roku przez wspomnianego wy\u017cej prof. R. Jakimowicza. Od okresu \u015bredniowiecza na terenie \u0141uk\u00f3wca mo\u017cna zaobserwowa\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 osadnicz\u0105, zwi\u0105zan\u0105 ze stabilizacj\u0105 tutejszego (s\u0142owia\u0144skiego) osadnictwa. Wed\u0142ug przekaz\u00f3w starszych mieszka\u0144c\u00f3w, \u0141uk\u00f3wiec dzieli\u0142 si\u0119 na poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci, maj\u0105ce swe zwyczajowe nazwy: (od strony Brzezinki) Koz\u0142\u00f3wka, Ratajki, Falenica, Dworowisko, Grudki, Ulian\u00f3wek, G\u00f3rki i Przydawki (od strony Sobiekurska). Niekt\u00f3re z tych nazw mog\u0105 mie\u0107 \u015bredniowieczn\u0105 metryk\u0119, b\u0119d\u0105c echem dawnych przysi\u00f3\u0142k\u00f3w i zaginionych wsi.<\/p>\n<p>Najstarsza wzmianka o \u0141uk\u00f3wcu, zwanym dawniej \u0141ukowo, pochodzi z <strong>1421<\/strong> roku, kiedy to posiad\u0142o\u015bci te wraz z Sobiekurskiem i Wol\u0105 Sobiekursk\u0105 by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 braci: M\u015bcis\u0142awa i Jana Sobiekurskich herbu Pob\u00f3g. Wie\u015b le\u017ca\u0142a w\u00f3wczas w ziemi czerskiej, b\u0119d\u0105cej po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 niezale\u017cnego do 1526 roku Ksi\u0119stwa Mazowieckiego. Warto sobie uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce z \u0141uk\u00f3wca od sto\u0142ecznego grodu ksi\u0105\u017c\u0119cego w Czersku by\u0142o niespe\u0142na dziesi\u0119\u0107 kilometr\u00f3w, co niew\u0105tpliwie dowodzi atrakcyjno\u015bci jego po\u0142o\u017cenia.<\/p>\n<p>\u0141uk\u00f3wiec od pocz\u0105tku by\u0142 wsi\u0105 szlacheck\u0105, stanowi\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 rozleg\u0142ych, nadwi\u015bla\u0144skich w\u0142o\u015bci nale\u017c\u0105cych do rodu Pobog\u00f3w-\u017belawskich, wywodz\u0105cych si\u0119 z nieistniej\u0105cego dzi\u015b \u017belawina (obecnie cz. Glinek i K\u0119py Glinieckiej), a przyjmuj\u0105cych w kolejnych latach nazwiska od dziedziczonych fragment\u00f3w swych ziem (m.in. Ca\u0142owa\u0144skich i Sobiekurskich). Historycznie miejscowo\u015b\u0107 by\u0142a zatem zwi\u0105zana z Wis\u0142\u0105 i Urzeczem.<\/p>\n<p>W 1436 roku wspomniani bracia M\u015bcis\u0142aw i Jan otrzymali prawo niemieckie na swe dobra we wsiach: Sobiekursko, \u0141ukowo i Sobiekurska Wola. Z kolei w 1475 roku synowie Jana \u2013 p\u00f3\u017aniejszy chor\u0105\u017cy czerski i kasztelan warszawski S\u0119dek Sobiekurski, Stanis\u0142aw oraz Andrzej otrzymali od ksi\u0119cia Konrada III przywilej prawa che\u0142mi\u0144skiego wraz ze znacznym obni\u017ceniem czynszu ksi\u0105\u017c\u0119cego w swych dobrach: Sobiekursku, Woli i \u0141ukowie. W latach 1522 i 1537 notowani s\u0105 studenci Uniwersytetu Krakowskiego \u2013 Zygmunt syn Stanis\u0142awa i Jan syn Alberta (Wojciecha), wywodz\u0105cy si\u0119 z \u0141uk\u00f3wca. W 1576 roku w\u0142a\u015bcicielami cz\u0119\u015bci grunt\u00f3w \u0141uk\u00f3wca nadal byli Piotr i Krzysztof Sobiekurscy. W nied\u0142ugi czas potem dobra sobiekurskie dosta\u0142y si\u0119 w r\u0119ce podstaro\u015bciego liwskiego Macieja Bielawskiego herbu Jelita, a od 1623 roku nale\u017ca\u0142y do jego syna Wawrzy\u0144ca. Nast\u0119pnie by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 m.in. Klembowskich, Le\u017ce\u0144skich, Raciborskich, Oborskich, Czartoryskich. W latach 1663-67 ca\u0142e rozleg\u0142e dobra otwockie, w sk\u0142ad kt\u00f3rych wchodzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c maj\u0105tek sobiekurski, zakupi\u0142 Jan Franciszek Bieli\u0144ski herbu Junosza, rozpoczynaj\u0105c d\u0142ugoletnie rz\u0105dy tego zas\u0142u\u017conego dla Polski rodu.<\/p>\n<p>W 1805 zad\u0142u\u017cone dobra otwockie, w tym \u0141uk\u00f3wiec, zakupi\u0142 Wojciech Sulimierski, z zamiarem sp\u0142acenia wierzycieli. Nie zdo\u0142a\u0142 jednak tego uczyni\u0107, tote\u017c maj\u0105tek wkr\u00f3tce zosta\u0142 podzielony na siedem folwark\u00f3w i wystawiony na licytacj\u0119. W tym te\u017c czasie cz\u0119\u015b\u0107 \u0141uk\u00f3wca, tzw. G\u00f3rki, zosta\u0142a przydzielona do folwarku ca\u0142owa\u0144skiego, co poskutkowa\u0142o w przysz\u0142o\u015bci administracyjnym po\u0142\u0105czeniem G\u00f3rek z so\u0142ectwem Ca\u0142owanie, mimo i\u017c mieszka\u0144cy tego przysi\u00f3\u0142ka od zawsze czuli si\u0119 \u0141ukowianami.<\/p>\n<p>W 1827 roku folwark sobiekurski, w kt\u00f3rego sk\u0142ad wchodzi\u0142 Sobiekursk, \u0141uk\u00f3wiec, Tabor i Piotrowice, naby\u0142 za 54 600 z\u0142otych polskich dotychczasowy dziedzic pobliskiego maj\u0105tku w Glinkach \u2013 Hipolit Wilson (1783-1853), pu\u0142kownik Wojsk Polskich, uczestnik bitwy pod Ostr\u00f3wkiem w 1809 roku, kawaler orderu Virtuti Militari, zmar\u0142y na emigracji w Dre\u017anie.<\/p>\n<p>W 1832 roku folwark sobiekurski sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Jana Stalkowskiego herbu G\u0142osk\u00f3w, za\u015b w 1864 roku przeszed\u0142 w r\u0119ce jego zi\u0119cia \u2013 Maksymiliana Zawadzkiego herbu Junosza, b\u0119d\u0105c od tej pory we w\u0142adaniu tej rodziny a\u017c do 1945 roku.<\/p>\n<p>W 1827 roku \u0141uk\u00f3wiec liczy\u0142 14 \u201edym\u00f3w\u201d oraz 111 mieszka\u0144c\u00f3w i by\u0142 jedn\u0105 z najmniejszych wiosek parafii Warszawice. W roku 1889 wie\u015b liczy\u0142a ju\u017c 60 gospodarstw, jednak szalej\u0105ce po\u017cary w latach 1890, 1891, 1932, 1934 i 1935 spowodowa\u0142y olbrzymie zniszczenia i zahamowanie rozwoju miejscowo\u015bci.<\/p>\n<p>Ju\u017c przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 powsta\u0142a w \u0141uk\u00f3wcu 4-oddzia\u0142owa szko\u0142a, przy czym pocz\u0105tkowo lekcje odbywa\u0142y si\u0119 w prywatnych domach.\u00a0 W 1924 roku we wsi wzniesiony zosta\u0142, z du\u017cym udzia\u0142em spo\u0142ecze\u0144stwa, drewniany budynek szkolny, na kt\u00f3ry grunt przekaza\u0142 Jan Floria\u0144czyk. Sp\u0142on\u0105\u0142 on w 1945 roku, a w jego miejsce pobudowany zosta\u0142 budynek murowany. W latach 50. XX w. szko\u0142\u0119 ostatecznie przeniesiono do Ostr\u00f3wca, a potem do Sobiekurska. W 1929 roku z inicjatywy miejscowej nauczycielki Leokadii Januszkowej powo\u0142ano w \u0141uk\u00f3wcu Ochotnicz\u0105 Stra\u017c Po\u017carn\u0105. Pierwszy Zarz\u0105d OSP stanowili: Prezes Micha\u0142 Bobik, Sekretarz Jan Popis i Skarbnik Pawe\u0142 Siniarski. W p\u00f3\u017aniejszym czasie stra\u017c\u0105 kierowali Tomasz Popis, Czes\u0142aw Lesiak, Witold Popis, Roman Cherubin, Jan Cherubin, Ryszard Lesiak, Krzysztof Jobda, Serafin Kondrat, Tomasz Ros\u0142onek. W roku 1971 rozpocz\u0119to budow\u0119 murowanej remizy stra\u017cackiej, pe\u0142ni\u0105cej do dzi\u015b funkcje spo\u0142eczno-kulturalne. Ponadto przed wojn\u0105 we wsi pr\u0119\u017cnie dzia\u0142a\u0142o ko\u0142o Stronnictwa Ludowego, kt\u00f3re wraz\u00a0ze stra\u017cakami i nauczycielami przyczynia\u0142o si\u0119 do rozwoju \u017cycia kulturalnego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p>W 1957 roku, jako pierwszy w dawnej Dzielnicy Ostr\u00f3wiec w dawnym powiecie miejsko-uzdrowiskowym Otwock, \u0141uk\u00f3wiec zosta\u0142 zelektryfikowany. W 1962 roku we wsi powsta\u0142a utwardzona droga asfaltowa, przy czym znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 prac wykonali sami mieszka\u0144cy w ramach czynu spo\u0142ecznego pod kierunkiem Tomasza Popisa, pracownika \u00f3wczesnej \u201edrog\u00f3wki\u201d.<\/p>\n<p>Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 so\u0142tysami wsi byli: J\u00f3zef Lesiak, Micha\u0142 Bobik, od 1929 roku Pawe\u0142 Siniarski. Po wojnie so\u0142tysami wsi byli Stanis\u0142aw Rozum, Tomasz Popis, Marcin Serafin, Feliks Popis, Irena Przybysz, Witold Popis, Jan Kwiatkowski, Waldemar Mroczkowski i od 2002 roku Ryszard Lesiak. Mieszka\u0144cem \u0141uk\u00f3wca by\u0142 W\u0142adys\u0142aw Kurkiewicz, nauczyciel-historyk, pose\u0142 na Sejm RP w latach 1947-1952.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Aktualnie (2018 r.) wie\u015b zamieszkuje 425 os\u00f3b, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 utrzymuje si\u0119 z rolnictwa, za\u015b cz\u0119\u015b\u0107 doje\u017cd\u017ca do pracy w nieodleg\u0142ej aglomeracji warszawskiej.<\/p>\n<p>dr \u0141ukasz Maurycy Stanaszek, przy wsp\u00f3\u0142pracy Ryszarda Lesiaka, Karoliny Kieszkowskiej oraz Tomasza i Krystyny Ros\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/osplukowiec.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/tablica_strona_100p.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-157 \" src=\"http:\/\/osplukowiec.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/tablica_2000x1000-1-e1541677618861.jpg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"360\" srcset=\"http:\/\/osplukowiec.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/tablica_2000x1000-1-e1541677618861.jpg 700w, http:\/\/osplukowiec.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/tablica_2000x1000-1-e1541677618861-300x150.jpg 300w, http:\/\/osplukowiec.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/tablica_2000x1000-1-e1541677618861-520x260.jpg 520w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0141uk\u00f3wiec to wie\u015b po\u0142o\u017cona w gminie Karczew, w powiecie otwockim. Miejscowo\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a pierwotnie do parafii pw. \u015bw. Jana Chrzciciela w nadwi\u015bla\u0144skim Radwankowie, przeniesionej w 1736 roku do Warszawic. Nazwa wsi (Lucowo, \u0141ukowie) nawi\u0105zuje do \u0142ug\u00f3w,<a class=\"read-more\" href=\"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/historia\/\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/90"}],"collection":[{"href":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/90\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":215,"href":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/90\/revisions\/215"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/osplukowiec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}